Cortex Plus

YKS Mantık (AYT)

ÖSYM 2026 YKS’ye esas kazanımlar (MEB) · Belge sınıf düzeyi belirtmez; AYT Felsefe Grubu kapsamı

← Tüm programlar

Mantığa Giriş

  • MAN.1 Mantık ve doğru düşünme arasındaki ilişkiyi değerlendirir.

  • MAN.2 Akıl ilkelerinin önemini değerlendirir.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Özdeşlik, çelişmezlik, üçüncü hâlin imkânsızlığı ve yeter-sebep ilkeleri işlenmelidir.

  • MAN.3 Akıl yürütmede kullanılan temel terimleri analiz eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Önerme-öncül-sonuç, doğru-yanlış, bilgi doğrusu-mantık doğrusu, geçerlilik- geçersizlik, tutarlılık-tutarsızlık kavramları işlenmelidir.

  • MAN.4 Akıl yürütme yöntemlerini değerlendirir.

  • MAN.5 Mantığın pratik yaşam açısından önemini fark eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Tümdengelim, tümevarım, eksik tümevarım, tam tümevarım ve analoji işlenmelidir.

  • MAN.6 Teknoloji- mantık ilişkisini değerlendirir.

  • MAN.7 Bilimlere yöntem oluşturması bakımından mantığı değerlendirir.

Klasik Mantık

  • MAN.8 “Kavram”ın ne olduğunu açıklar.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Kavramın soyutlama ve genellemeler yoluyla oluşturulduğundan bahsedilmelidir.

  • MAN.9 Kavram ve terim arasındaki ilişkiyi analiz eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Terim ve sözcük ayırımına değinilmelidir.

  • MAN.10 Kavram açısından; nelik, gerçeklik, kimlik ilişkisini analiz eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Kavramların neliği ile anlamları arasındaki fark işlenmelidir.

  • MAN.11 Kavramı, içlem ve kaplama göre değerlendirir.

  • MAN.12 Kavram çeşitlerini sınıflandırır.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Kavram çeşitleri verilirken şu başlıklar dikkate alınmalıdır: a) Genel - tekil kavramlar (nelik bakımından) b) Tümel - tikel kavramlar (anlam bakımından) c) Soyut - somut kavramlar ç) Kolektif - dağıtıcı (distribütif) kavramlar d) Olumlu - olumsuz kavramlar vb.

  • MAN.13 Kavramları beş tümel açısından değerlendirir.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Beş tümel (cins, tür, ayırım, özgülük ve ilinti) ve işlevinden bahsedilmelidir.

  • MAN.14 Kavramlar arasındaki ilişkiyi analiz eder.

  • MAN.15 “Tanım”ı analiz eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Tanım, tanım çeşitleri, koşulları ve tanımlanamazlardan bahsedilmelidir.

  • MAN.16 Önerme olan cümlelerle, önerme olmayan cümleleri birbirinden ayırır.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Düz ve ters döndürme konusunda kurala uymayan durumlar ve nedenleri belirtilmelidir.

  • MAN.17 Önerme çeşitlerini sınıflandırır.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Önermeler: a) Yapıları bakımından (Basit-bileşik) b) Nitelikleri bakımından (Olumlu- olumsuz) c) Nicelikleri bakımından (Tümel- tikel) şeklinde işlenmelidir.

  • MAN.18 Önermelerden sonuç çıkarır.

  • MAN.19 Karşıolum çıkarımlarını analiz eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Düz ve ters döndürme, döndürme başlığı altında işlenmelidir.

  • MAN.20 Bir önermeden ona eş değer ikinci bir önerme çıkarır.

  • MAN.21 “Kıyas”ın yapısını değerlendirir.

  • MAN.22 Kıyas kurallarını uygular.

  • MAN.23 “Kıyas”ı, zorunluluk ve olasılık bakımından değerlendirir.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Mantıksal zorunluluk ve olasılık konusu işlenmelidir.

  • MAN.24 “Basit kıyas”ı analiz eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • sorit, -eksik önermeli kıyas konularına yer verilmelidir.

Mantık ve Dil

  • MAN.25 Dilin birden çok işlevi olduğunu fark eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Dilin; bildirme, belirtme, yaptırma, törensel ve eylemsel görevleri mantık açısından işlenmelidir.

  • MAN.26 Çok anlamlılığın sakıncalarını sorgular.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Semantik, sentaktik, pragmatik çok anlamlılığa yer verilmelidir.

  • MAN.27 Dildeki anlam belirsizliğinin nedenlerini sorgular.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Semantik ve pragmatik belirsizlik konuları işlenmelidir.

  • MAN.28 Dildeki anlam belirsizliğinin derecelerini sorgular.

  • MAN.29 Dildeki anlam belirsizliğinin, günlük yaşam ve bilimdeki sakıncalarını görür.

  • MAN.30 Olgusal ve sözel tartışmaların temelinde yatan nedenleri fark eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Bu konu işlenirken dilsel alışkanlıklarımızdan, dili etkilemek amacıyla kullanmak isteyişimizden, anlam konusuna yaklaşım farkından bahsedilmelidir.

  • MAN.31 Anlama ve tanımlama ilişkisini analiz eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Klasik mantıkla, sembolik mantığın farkları bu bölümde işlenmelidir.

Sembolik Mantık

  • MAN.32 Sembolik mantığın, klasik mantığın sembolleştirilmiş biçimi olduğunu fark eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Sembolleştirmenin önemi konusu işlenmelidir.
    • Sembolik mantığın, çok anlamlılığın neden olduğu yanlış anlamaları ortadan kaldırdığı vurgulanmalıdır.

  • MAN.33 Bilgileri, doğru ve yanlış olarak değerlendirir.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • İki değerli mantık, önerme ve yapısı konuları işlenmelidir.

  • MAN.34 Basit ve bileşik önermeleri birbirinden ayırır.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Basit ve bileşik önermenin, klasik mantıktaki basit ve bileşik önermeden farkı verilmelidir.
    • 18. kazanımla ilişkilendirilmelidir

  • MAN.35 Önerme eklemlerinin işlevlerini belirtir.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Önerme eklemlerinin doğruluk değerine etkisi işlenmelidir.

  • MAN.36 Ana eklem ve ana bileşenleri ayırt eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Ana eklemlerin saptanmasının, önermelerin doğruluk değerinin denetlenmesi açısından önemi belirtilmelidir.

  • MAN.37 Klasik mantıktaki çıkarımla sembolik mantıktaki çıkarımın farkını ayırt eder

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • 21. kazanım ile ilişkilendirilmelidir

  • MAN.38 Mantık değişmezlerini, önermeleri ve çıkarımları sembolleştirir.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Paranteze almanın; mantıkta, çok anlamlılığın önlenmesi bakımından önemi belirtilmelidir.

  • MAN.39 Önermelerin doğruluk değerlerini yorumlar.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Önermelerin alabilecekleri doğruluk değerleri ve yorumlama satır sayıları bu bölümde işlenmelidir

  • MAN.40 Temel doğruluk değerlerini, doğruluk çizelgesi üzerinde gösterir.

  • MAN.41 Doğruluk çizelgesinde önermenin ve önermelerin tutarlılığını denetler.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Doğruluk çizelgesinde bir önermenin tutarlılığı, birden fazla önermenin bir arada tutarlılığı ile ilgili kurallar işlenmelidir

  • MAN.42 Önermelerin geçerlilik ve eşdeğerliğini denetler.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Doğruluk çizelgesinde, önermenin geçerlilik ve eşdeğerlik kuralları işlenmelidir.

  • MAN.43 Çıkarımların geçerliliğini denetler.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Çıkarımların geçerliliğinin denetlemesi ile ilgili kurallar işlenmelidir.

  • MAN.44 İki değerli mantık dışında çok değerli mantık sistemleri olduğunu fark eder.

    Programın sınırlamaları / açıklamaları
    • Üç değerli mantık ve bulanık mantık konuları işlenmelidir.

Kaynaklar